Mozilla жобасының тарихы

Mozilla жобасы 1998 жылы Netscape браузер жинағының бастапқы коды жарияланғаннан кейін құрылды. Бұл бастама интернеттегі мыңдаған бағдарламашылардың шығармашылық қуатын біріктіруге және браузерлер нарығында бұрын-соңды болмаған инновация деңгейіне жол ашуға бағытталған болатын. Бірінші жылдың ішінде-ақ әлемнің түкпір-түкпірінен келген қауымдастықтың жаңа мүшелері бағдарламаға жаңа функциялар қосып, барын жетілдірді және жобаның өзін басқару мен жоспарлау жұмыстарына белсене араласа бастады.

Ашық қауымдастық құру арқылы Mozilla жобасы кез келген жеке компаниядан да ауқымдырақ дүниеге айналды. Қауымдастық мүшелері іске белсене араласып, жобаның бастапқы миссиясының аясын кеңейтті — адамдар тек Netscape-тің келесі браузерін жасаумен шектелмей, түрлі браузерлерді, әзірлеу құралдарын және басқа да көптеген жобаларды дүниеге әкеле бастады. Адамдар Mozilla жобасына әртүрлі жолдармен үлес қосты, бірақ олардың барлығын адамдарға интернетті қалай пайдалану керектігін өзі таңдауға мүмкіндік беретін еркін бағдарламалық қамтама жасау идеясы біріктірді.

Бірнеше жылға созылған әзірлеу жұмыстарынан кейін, 2002 жылы алғашқы негізгі нұсқа — Mozilla 1.0 жарық көрді. Бұл нұсқада браузерге, электрондық пошта клиентіне және жинаққа кіретін басқа да қолданбаларға көптеген жақсартулар енгізілді, бірақ оның пайдаланушылар саны әлі де көп емес еді. 2002 жылға қарай интернет пайдаланушыларының 90%-дан астамы Internet Explorer шолғышын пайдаланды. Ол кезде бұны көп ешкім аңғара қоймады, бірақ дәл сол жылы Mozilla қауымдастығының мүшелері Phoenix браузерінің (кейіннен атауы Firefox болып өзгертілді) алғашқы нұсқасын жарыққа шығарды. Оның мақсаты — барынша көп адамға ең үздік шолу тәжірибесін ұсыну болатын.

2003 жылы Mozilla жобасы жеке донорлар мен түрлі компаниялар қолдау көрсететін тәуелсіз коммерциялық емес ұйым — Mozilla Foundation қорын құрды. Жаңадан құрылған Mozilla Foundation қоры жобаның күнделікті жұмысын басқаруды жалғастырды, сонымен қатар интернеттегі ашықтық, инновация және мүмкіндіктерді ілгерілету рөлін ресми түрде өз мойнына алды. Бұл мақсатқа жету үшін қор Firefox пен Thunderbird сияқты бағдарламалық қамтаманы шығаруды жалғастырды және веб-ортаның қолжетімділігін жақсарту үшін гранттар бөлу секілді жаңа бағыттарды дамытты.

Firefox 1.0 нұсқасы 2004 жылы жарық көріп, орасан зор табысқа ие болды — бір жылға жетпейтін уақыт ішінде ол 100 миллионнан астам рет жүктелді. Содан бері Firefox браузерінің жаңа нұсқалары жүйелі түрде шығып тұрады және жаңа рекордтар орнатуды жалғастыруда. Firefox-тың танымалдығы пайдаланушыларға таңдау мүмкіндігін қайтаруға көмектесті. Жаңарған бәсекелестік инновацияларды жеделдетіп, интернеттің барлық адамдар үшін жақсаруына септігін тигізді.

2013 жылы біз смартфондарда веб-технологиялардың толық әлеуетін ашу мақсатында және желіге қосылып жатқан жаңа буынға бақылау мен таңдау еркіндігін тағы да ұсыну үшін Firefox OS жүйесін іске қостық.

Mozilla сонымен қатар 2013 жылы өзінің 15 жылдық мерейтойын атап өтті. Қауымдастық коммерциялық компаниялардың ашық бастапқы кодты жобаларға қатысу арқылы пайда таба алатынын және ашық бағдарламалық қамтама ретінде тамаша соңғы өнімдерді шығаруға болатынын дәлелдеді. Бұрын-соңды болмаған көптеген адамдар интернетті пайдалануда және оны өз ана тілдерінде қолдану мүмкіндігіне ие болуда. Қоғамдық игілік миссиясын қолдау үшін нарықтық механизмдерді пайдаланатын тұрақты ұйым құрылды және бұл модельді басқалар да түрлі салаларда ашық, айқын әрі ынтымақтастыққа негізделген ұйымдар құру үшін пайдалана бастады.

Болашақ біздің өткеніміз сияқты қиындықтар мен мүмкіндіктерге толы. Интернеттің алдағы уақытта да ашық, жағымды немесе қауіпсіз болып қала беретініне ешқандай кепілдік жоқ. Mozilla адамдарға өз дауысын естіртуге және онлайн өмірін өздігінен қалыптастыруға мүмкіндік беруді жалғастырады. Әрине, бұл істе біз жалғыз емеспіз. Mozilla қауымдастығы, басқа да ашық бастапқы кодты жобалар және қоғамдық игілікке бағытталған ұйымдар тек біздің ортақ мақсаттарымызды шындыққа айналдыруға атсалысатын адамдардың арқасында ғана өмір сүреді. Егер сіз де біздің миссиямызға қосылғыңыз келсе, бізге қосылыңыз.

Mozilla тарихы туралы қосымша ақпарат алу үшін келесіні қараңыз: