Bądź świadomy w sieci

Seria „Bądź świadomy w sieci” to jak podręcznik do Internetu: miejsce, w którym poznasz przydatne skróty i triki od ludzi zajmujących się prywatnością w Mozilli.

Powiedz

  1. Czy masz poczucie, że kontrolujesz dostęp do informacji o Tobie w sieci?

  2. Czy wiesz czym są ciasteczka (nie, nie te pyszne)?

  3. Czy dziwisz się kiedy niektóre treści, jak reklamy, podążają za Tobą?

Czym jest śledzenie?

Za każdym razem gdy wchodzisz do sieci, zostawiasz ślady swojej aktywności. Te ślady często nazywane są „cyfrowymi śladami stóp”, ponieważ śledzenie to coś takiego jak odtwarzanie naszych kroków. Lecz nasze cyfrowe ślady ujawniają więcej niż tylko gdzie byliśmy — wszystko od naszych preferencji, po naszą tożsamość.

Aby zrozumieć jak działa śledzenie, obejrzyj pierwszy odcinek serii dokumentalnej Bretta Gaylora, Do Not Track.

Śledzenie w akcji

Wyobraź sobie typowy dzień online: zaczynasz sprawdzając pocztę, może podzielisz się jakimś fajnym właśnie przeczytanym artykułem. W przerwie na lunch sprawdzasz godziny kiedy wyświetlają film, który polecony przez znajomego na Facebooku i przeglądasz ceny sprzętu namiotowego, który chcesz kupić.

To tylko kilka stron, ale w tle wiele „third-parties” — firm nie stojących bezpośrednio za stroną, którą odwiedzasz — widzi i zapisuje Twoje działania.

Więc kiedy tego samego dnia zobaczysz artykuły rekomendowane na temat tego filmu, albo reklamy sprzętu kempingowego, wiedz, że to nie przypadek.

Śledzenie w celu dopasowania

Strony, które odwiedzamy, często zbierają dane o nas, by lepiej dopasować to co wyświetlają. Informacje, które zbierają przez systemy analityczne mogą być używane do ułatwiania nawigacji po stronie lub wyświetlania lepiej dopasowanych ofert. Używają też ciasteczek — małych plików z danymi przechowywanych przez nasze przeglądarki — do zapamiętania ustawień językowych lub koszyka zakupów.

Śledzenie bez pozwolenia

Wiele stron, które odwiedzamy zawiera ukryty kod zewnętrznych podmiotów — firm zarządzających danymi, powiązanych organizacji, czy sieci reklamowych, które używają ciasteczek i innych metod śledzenia do zbierania, bez naszej zgody, informacji o naszych nawykach. Chociaż śledzenie może być przydatne, bez przejrzystości nie jest możliwe wykształcenie zdrowej równowagi między wartością jaką daje śledzenie a danymi jakie są o nas zbierane.

Wychodząc poza sieć

Śledzenie online jest tylko częścią większego ekosystemu zbierania danych. W ramach tego ekosystemu, anonimowe dane z sieci mogą być łączone z danymi osobistymi pozwalającymi na identyfikacje (takimi jak dane wpisane w formularzu, w aplikacji albo zebrane poza siecią), pozwalając zbudować zaskakująco dokładny profil osoby.

Takie profile mogą wpływać na Twoje życie poza siecią i mogą wpływać na nieuczciwe praktyki przez użycie ich do dyskryminacji cenowej, decyzji kredytowych, droższego ubezpieczenia lub niekorzystnych decyzji przy zatrudnianiu i w sytuacjach dotyczących zdrowia. Choć takie praktyki nie są jeszcze częste, pokazują potencjał głębi tego, co dzieje się za naszymi plecami i poza naszą kontrolą.

Zarządzaj swoimi danymi

Istnieje wiele sposobów, by odzyskać kontrolę nad swoją aktywnością w sieci. Poniżej prezentujemy kilka porad wybranych przez ekspertów Mozilli.

Myśl głębiej

Wiele rzeczy dzieje się w Internecie pod powierzchnią. Im więcej wiesz, tym łatwiej zdecydować, ile Twoje dane są dla Ciebie warte.

Zrozum ukrytą cenę darmowego

Wszyscy uwielbiamy „darmowe” aplikacje i usługi, ale jeśli nie płacisz za nie Ty, płaci ktoś inny i możliwe, że Ty płacisz mu swoimi danymi. Zastanów się, czy informacje którymi się dzielisz są warte usług, które otrzymujesz.

Rzuć światło na tych, którzy śledzą

Jeśli jesteś użytkownikiem Firefoksa, wypróbuj Lightbeam. Prosty dodatek, który pokazuje wizualny graf sposobu korzystania z sieci, włączając w to elementy, które są dla Ciebie niewidoczne.

Pomyśl, zanim klikniesz

Kiedy widzisz element na stronie, taki jak „polub” albo przycisk logowania do mediów społecznościowych, pamiętaj, że to wskazówka, że jakieś informacje o Tobie już są zbierane — klikając na niego, dostarczasz ich jeszcze więcej.

Wybierz wybór

Łatwo jest przeoczyć dostęp do danych osobowych jakiego udzielamy na naszych kontach internetowych i w aplikacjach, ale większość z nich oferuje ustawienia dające wybór i kontrolę.

Usuwaj nieużywane konta

Twoje dane mogą zostać sprzedane, gdy usługa lub aplikacja skończy działalność. Jeśli nie używasz, usuń.

Chroń swoje profile

Niektóre usługi z których korzystasz pozwalają kontrolować jakie informacje o Tobie są zbierane. Zwracaj uwagę na szanse zmiany lub kontroli swojego profilu, jeśli to możliwe. Na przykład, możesz zarządzać swoim profilem i ustawieniami w serwisach Google, Yahoo!, Facebook ads, a nawet edytować dane jakie o Tobie zebrał Acxiom, jeden z największych światowych brokerów danych.

Nie zapomnij o aplikacjach

Niektóre aplikacje mobilne, jakie instalujesz mogą mieć dostęp do mnóstwa informacji o Tobie, włączając w to szczegóły niemające nic wspólnego z usługą, jaką udostępniają. Kontroluj swoje ustawienia prywatności i informacje o położeniu w systemach iOS oraz Android.

Spójrz w swoją przeglądarkę

Większość przeglądarek oferuje ustawienia prywatności dające kontrolę nad danymi użytkownika. Oto kilka z nich, które mogą się przydać.

Informowanie witryn, że użytkownik nie chce być śledzony

Włączenie tej funkcji powoduje, że Twoja przeglądarka poinformuje sieci społecznościowe, dostawców treści, serwisy analityczne i reklamowe, że nie życzysz sobie śledzenia.

Mozilla była pierwszą organizacją, która włączyła funkcję informowanie witryn, że użytkownik nie chce być śledzony, w Firefoksie w 2011 roku. Od tego czasu, została ona zaadoptowana przez większość przeglądarek, choć wciąż niektóre firmy na drugim końcu nie honorują tego żądania. Trwają starania grup pracujących nad siecią, aby to zmienić.

Dowiedz się jak włączyć funkcję „Nie śledź” w przeglądarce Firefox, Chrome, Internet Explorer/Edge lub Safari.

Prywatne przeglądanie

Korzystaj z prywatnego przeglądania, by nie zachowywać lokalnie informacji o Twojej aktywności online. To dotyczy historii przeglądania, wyszukiwania i ciasteczek.

Oto, jak użyć prywatnego przeglądania:

Dodatkowe ustawienia prywatności

Wiele przeglądarek oferuje szeroki zakres ustawień prywatności, który pozwala kontrolować co się dzieje z Twoimi danymi. Znajdziesz je tutaj:

Podziel się swoimi sposobami

Teraz, kiedy masz już wiedzę o tym jak chronić siebie, podziel się nią ze swoimi znajomymi. Im więcej ludzie wiedzą o śledzeniu i jak chronić swoje dane, tym lepiej dla nas wszystkich. Możesz wykorzystać poniższe pytania, by sprowokować swoich znajomych do myślenia.

  1. Jakich ustawień prywatności używasz w swojej przeglądarce? Tweetuj o tym

  2. Jak wiele swoich danych jesteś gotów udostępnić, aby otrzymać w zamian jakieś spersonalizowane treści? Tweetuj o tym

  3. Czy używasz prywatnego przeglądania? Tweetuj o tym